Tác giả: marie

Ở Ru-an-đa, VSO (một tổ chức tình nguyện quốc tế) đang thử nghiệm cách tiếp cận BDCMTX theo hình thức kết hợp dành cho giáo viên mầm non nhằm cải thiện việc áp dụng cách tiếp cận HTQC trong giáo dục mầm non (GDMN). Cách tiếp cận này kết hợp giữa nội dung kĩ thuật số được cung cấp qua Ứng dụng Trường học của VSO với CĐTH và sự hỗ trợ từ những người hướng dẫn chuyên môn tại trường. 

Máy tính bảng được cung cấp để thử nghiệm cách tiếp cận này. Về lâu dài, một phiên bản website sẽ được xây dựng dựa trên cam kết của Chính phủ Ru-an-đa về việc trang bị cho mỗi giáo viên một máy tính xách tay. Tuy nhiên, máy tính xách tay sẽ làm giảm cơ hội “định nghĩa lại” cách tiếp cận này cũng như giảm cơ hội có trải nghiệm học tập “độc đáo, mới lạ, mang tính xây dựng” cho người tham dự bằng cách dễ dàng chụp và chia sẻ ảnh/video về quá trình học tập (như khi dùng máy tính bảng).

Ứng dụng Trường học của VSO cung cấp nội dung tương tác kĩ thuật số cho việc tự học tập theo hình thức không đồng bộ về HTQC cho giáo viên mầm non. Ứng dụng cho phép sử dụng văn bản (có âm thanh), hình ảnh và video, câu đố, trò chơi và các công cụ tương tác như ghép nối hình ảnh và bài tập kéo-thả. Sau khi nội dung đã được tải lên, người học có thể học các mô-đun theo hình thức ngoại tuyến, tức là không cần kết nối Internet. Tuy nhiên, cần có kết nối Internet để tải dữ liệu về tiến độ học tập cần theo dõi, cũng như để sử dụng chức năng chat. Nội dung của ứng dụng ở Ru-an-đa được xây dựng thành 13 mô-đun. Ngoài ra, giáo viên có thể tải và chia sẻ tài liệu và ví dụ lên ứng dụng. Đây cũng là cơ hội nâng cao hồ sơ giáo viên.

VSO đã cân nhắc bối cảnh địa phương và các yếu tố về hệ thống quản lí khi thiết kế phương pháp thử nghiệm ứng dụng trong bối cảnh của Ru-an-đa. Mô hình SAMR được sử dụng để đánh giá giá trị gia tăng của ứng dụng. Kết quả cho thấy cách tiếp cận này thể hiện cấp độ “Mở rộng” (Augmentation) trong mô hình, vì nó thay thế các cách học trực tiếp bằng những cách thức khác. Đồng thời, cách tiếp cận đó cũng thể hiện cấp độ “Sửa đổi” (Modification), vì kết quả học tập có thể được cải thiện thông qua các trải nghiệm học tập tương tác và hấp dẫn. Ngoài ra, cách tiếp cận này còn có khả năng “Định nghĩa lại” (Redefinition) các phương pháp BDCMTX do chức năng trong ứng dụng cho phép người học tham gia vào các phòng chat và chia sẻ các ví dụ trực tiếp thông qua ứng dụng hoặc sử dụng các ứng dụng khác được cài đặt trên máy tính bảng để hình thành CĐTH trực tuyến. Cách tiếp cận này đòi hỏi phải quản lý dữ liệu tốt để theo dõi tiến độ của người học xuyên suốt các mô-đun cũng như khả năng thu nhận kiến thức (thông qua các khảo sát trước và sau mô-đun). Ứng dụng có chức năng quản lí dữ liệu tích hợp sẵn cho phép các cấp độ truy cập (an toàn) khác nhau. Việc theo dõi tiến độ có thể được thực hiện trong “thời gian thực” mặc dù điều này đòi hỏi các thiết bị phải được kết nối Internet. Khi kết nối Internet gặp khó khăn, các tình nguyện viên của VSO đến thăm trường để “kết nối” máy tính bảng của họ với máy tính bảng của giáo viên nhằm tải dữ liệu lên ứng dụng.

VVOB hỗ trợ cho Trường Đại học Giáo dục (URCE) trực thuộc Đại học Quốc gia Ru-an-đa và Hội đồng Giáo dục Cơ bản Ru-an-đa tổ chức các chương trình BDCMTX theo hình thức kết hợp có cấp chứng chỉ cho các cán bộ quản lý và người hướng dẫn chuyên môn tại trường.

Hình thức tổ chức các chương trình này dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa các hoạt động học tập từ xa và trực tiếp được kết nối bằng các hoạt động có tính bắc cầu. Sự kết hợp này tạo điều kiện áp dụng cách tiếp cận học tập đan xen dựa trên mô hình lớp học đảo ngược. Mỗi chương trình BDCMTX đều bắt đầu bằng một buổi định hướng trực tiếp để giới thiệu cho người tham dự về mục đích và cách tiếp cận của chương trình.

Hơn nữa, các buổi định hướng trực tiếp này cũng mang đến cơ hội cho người tham dự xây dựng các mối quan hệ hợp tác. Sau buổi giới thiệu trực tiếp này, người tham dự tham gia vào các hoạt động học tập trực tuyến có tính tương tác. Trong hợp phần này, người tham dự có được kiến thức và hiểu biết về các chủ đề của chương trình BDCMTX.

Vào cuối mô-đun trực tuyến, các hoạt động có tính bắc cầu được giới thiệu để tạo cơ hội cho người tham dự bắt đầu suy ngẫm về nội dung của mô-đun và áp dụng nội dung đó sang thực tiễn công việc của họ. Sau khi kết thúc hợp phần trực tuyến của mô-đun, người tham dự sẽ tham gia một buổi học trực tiếp của mô-đun đó để thực hành nội dung với nhau và củng cố hiểu biết.

Khi kết thúc mô-đun, người tham dự hoàn thành các bài tập trong đó họ phân tích nội dung và cách áp dụng nội dung đó vào thực tế công việc của mình. Trong toàn bộ chương trình, sẽ có 2 chuyến thăm được tổ chức đến các địa điểm thực hành các nội dung học tập của người tham dự (tức là trường học mà họ đang công tác). Chuyến thứ nhất là để hỗ trợ chuyên môn. Chuyến thứ hai được tổ chức vào cuối chương trình để đánh giá việc áp dụng các kĩ năng mà người tham dự đã thu được.

Một ví dụ về hình thức học tập kết hợp trong đó có sử dụng các hoạt động có tính bắc cầu là việc xây dựng kế hoạch BDCMTX cho nhà trường. Ở Ru-an-đa, những người hướng dẫn chuyên môn tại trường có trách nhiệm định hướng BDCMTX cho giáo viên trong trường, bằng cách xây dựng kế hoạch BDCMTX của nhà trường. Trong chương trình BDCMTX, những người hướng dẫn chuyên môn tại trường tìm hiểu cách xây dựng một kế hoạch BDCMTX hiệu quả cho nhà trường của họ. Họ thực hiện điều này từng bước theo từng yếu tố chính của chương trình BDCMTX theo hình thức kết hợp:

• Mô-đun trực tuyến: những người hướng dẫn chuyên môn tại trường tìm hiểu cách xác định và đánh giá nhu cầu phát triển chuyên môn của giáo viên.
• Hoạt động có tính bắc cầu: những người hướng dẫn chuyên môn tại trường hướng dẫn 4 giáo viên trong trường hoàn thành công cụ đánh giá nhu cầu BDCMTX.
• Buổi học trực tiếp: Cùng với những đồng nghiệp khác, những người hướng dẫn chuyên môn tại trường xây dựng kế hoạch BDCMTX của trường dựa trên nhu cầu của 4 giáo viên đó.
• Phần bài tập: những người hướng dẫn chuyên môn tại trường nộp kế hoạch BDCMTX đầy đủ của trường mình.

Tóm lại, việc thiết kế các chương trình BDCMTX theo hình thức kết hợp này sẽ tạo điều kiện hỗ trợ từng bước trong suốt quá trình học tập của người tham dự.

Trong đại dịch Covid-19, Tổ chức STiR Education đã phát triển một phương pháp nhằm tận dụng chuyên môn, năng lực và mạng lưới của mình để hỗ trợ Bộ Giáo dục và Thể thao đáp ứng các ưu tiên cấp bách. Những thách thức về kết nối và công nghệ đã cho thấy những rào cản đáng kể đối với việc thực hiện chương trình này qua hình thức trực tuyến. Mục tiêu của chương trình là thực hiện các buổi phát thanh dài 30 phút qua 15 đài phát thanh khác nhau trên 32 huyện. Phát thanh là một trong những công nghệ giáo dục đã được sử dụng lâu nhất và dễ tiếp cận nhất ở Uganda.

Chương trình đã triển khai BDCMTX cho giáo viên ở 32 huyện và 8 thành phố thông qua đài phát thanh 2 tuần một lần tới . Nội dung cụ thể của chương trình bao gồm:

• Xây dựng một bài học trong 30 phút cho tất cả giáo viên về các môn học và các cấp học và truyền qua đài phát thanh hai tuần một lần.
• Sử dụng các chiến lược giảng dạy dựa trên minh chứng.
• Trang bị thêm tài liệu hỗ trợ cho lãnh đạo nhà trường và cán bộ quản lý giáo dục.
• Các cuộc gọi hỗ trợ hàng tuần tới các cán bộ quản lý giáo dục.
• Họp hiệu trưởng trực tuyến hai tuần một lần.
• Chia sẻ nội dung BDCMTX qua WhatsApp.

Kết quả đạt được

• Các bài học trên đài phát thanh đã khích lệ giáo viên kiên cường và hỗ trợ học sinh.
• Đài phát thanh đã tạo động lực và giúp giáo viên đứng lớp trở lại vì họ đã học được các chiến lược về cảm xúc xã hội.
• Chương trình đã thúc đẩy sự chủ động của địa phương và sự hỗ trợ từ các chuyên viên giáo dục.
• Các bài phát thanh đã giúp nhiều giáo viên tiếp cận nội dung các môn học.
• Các mạng lưới học tập qua WhatsApp được sử dụng để thu thập phản hồi từ giáo viên và chia sẻ những câu chuyện thành công, thách thức và bài học thu được.
• Các cuộc gọi nhóm qua điện thoại giúp duy trì các cuộc họp suy ngẫm và tăng cường khả năng đối phó với đại dịch.
• Tiếp tục hỗ trợ tài liệu để tăng cường học tập, được cung cấp qua WhatsApp.

Thách thức

• Ban đầu, nhiều buổi học qua đài phát thanh không được phát sóng vào ngày hoặc giờ đã thống nhất, khiến giáo viên dễ mất động lực và sự gắn kết với chương trình.
• Khả năng tiếp cận các buổi phát thanh giữa các huyện không đồng đều.
• Mức độ triển khai kế hoạch hành động của giáo viên hạn chế vì các trường học bị đóng cửa. Kết nối kém gây khó khăn cho các cuộc gọi định kỳ với lãnh đạo nhà trường và cán bộ quản lý giáo dục ở địa phương.

Bài học

• Cần linh hoạt trong thiết kế và triển khai chương trình để điều chỉnh áp dụng các phương pháp phù hợp với bối cảnh địa phương.
• Việc sử dụng kết hợp đài phát thanh, điện thoại và WhatsApp để hỗ trợ chuyên môn theo nhóm đã thúc đẩy sự tham gia của cán bộ quản lí nhà trường và giáo viên trong việc phát triển chuyên môn trong giai đoạn đại dịch.
• Chủ động xác định và suy ngẫm về những thách thức của hình thức học tập từ xa trong bối cảnh không có kết nối Internet, từ đó khắc phục và cải tiến.

Trường Đại học Giáo dục (URCE) trực thuộc Đại học Quốc gia Ru-an-đa hợp tác với VVOB tổ chức các chương trình BDCMTX có chứng nhận cho các cán bộ quản lí trường học và giáo viên bậc trung học kể từ năm 2018. Các chương trình này ban đầu được tổ chức thông qua các buổi học trực tiếp. Do đại dịch Covid-19, quá trình chuyển đổi nhanh chóng từ hình thức trực tiếp sang hình thức học từ xa đã diễn ra. Dựa trên các bài học rút ra từ việc tổ chức BDCMTX theo hình thức từ xa, năm 2022, nhóm xây dựng nội dung gồm cán bộ của URCE và VVOB đã thiết kế lại các chương trình BDCMTX theo cách tiếp cận học tập kết hợp, bằng việc trả lời câu hỏi sau đây:

Cách tiếp cận nào là phù hợp nhất để đạt được kết quả mong đợi của chương trình?

Nền tảng sư phạm của các chương trình được đúc kết theo các nguyên tắc: Học tập dựa trên năng lực, tinh thần cộng đồng học tập và suy ngẫm phản biện.

Người tham dự được yêu cầu tích cực thử nghiệm, thực hành, chia sẻ và suy ngẫm về nội dung khóa học. Cùng với các kết quả dự kiến và nội dung khóa học có sẵn, nhóm xây dựng nội dung đã xem xét các nguyên tắc chung này trong việc tổ chức các chương trình BDCMTX. Hình thức học trực tuyến được sử dụng để giúp người tham dự khám phá nội dung mới, củng cố hiểu biết thông qua các hoạt động tương tác, đồng thời bắt đầu suy ngẫm và liên kết kiến thức này với bối cảnh của chính họ. Các buổi học trực tiếp được tổ chức hướng tới những hoạt động giúp áp dụng nội dung ở cấp độ sâu hơn. Các buổi học này cũng tạo cơ hội để thu hẹp khoảng cách học tập (được xác định bằng cách phân tích tiến độ học tập trực tuyến của người tham dự), nhằm giúp họ thực hiện bước tiếp theo trong tiến trình học tập thông qua suy ngẫm, học hỏi từ đồng nghiệp, thực hành các kĩ năng dựa trên bài tập và đóng vai, đồng thời giúp tăng cường tinh thần về cộng đồng học tập.

Mỗi chương trình BDCMTX bắt đầu bằng một buổi định hướng trực tiếp để giới thiệu cho người tham dự về mục đích và cách tiếp cận của chương trình. Hơn nữa, chính các buổi định hướng trực tiếp đó mang đến cơ hội xây dựng mối quan hệ giữa những người tham dự.

Do đại dịch Covid-19, Viện Phát triển Giáo dục BRAC (BRAC IED) đã thiết kế và triển khai một khóa đào tạo trực tuyến về chăm sóc và giáo dục trẻ cho những phụ nữ muốn bắt đầu cung cấp dịch vụ nhóm trẻ, lớp mầm non/mẫu giáo độc lập, tư thục. Kế hoạch ban đầu là chuyển sang hình thức đào tạo trực tiếp. Tuy nhiên, điều này sẽ làm tăng đáng kể chi phí đào tạo (khoảng 60%) và sẽ không khả thi đối với những người tham dự đến từ các thành phố khác nhau ở Bangladesh. Với những yếu tố đó, cách tiếp cận BDCMTX theo hình thức kết hợp đã được cân nhắc với khung thiết kế gồm 10 ngày đào tạo trực tuyến (như trước đây) và thêm một ngày tham quan thực tế.

Đào tạo trực tuyến đồng bộ trong 10 ngày

Khóa đào tạo này giới thiệu các khái niệm cơ bản về dịch vụ tiêu chuẩn đối với nhóm trẻ, lớp mầm non/mẫu giáo tư thục nhằm nâng cao kiến thức, kĩ năng và thái độ của người tham dự trong lĩnh vực này. Nội dung đào tạo bao gồm các chủ đề như giai đoạn phát triển ban đầu ở trẻ nhỏ, hỗ trợ tâm lý xã hội, chương trình giảng dạy HTQC, thiết kế không gian và các khái niệm kinh doanh cơ bản cho các cơ sở dịch vụ, cùng những nội dung khác. Phương pháp sư phạm có tính tương tác được áp dụng để duy trì động lực tham gia cho người tham dự và làm cho việc học trực tuyến trở nên hiệu quả (động não, thảo luận nhóm, làm việc nhóm…). Các phiên đào tạo được tổ chức qua ứng dụng Zoom.

Chuyến tham quan thực tế 1 ngày

Khi điều chỉnh thiết kế, chuyến thăm thực tế 1 ngày được bổ sung vào. Thay đổi này được xem là rất quan trọng vì các buổi học trực tuyến không thể tích hợp đầy đủ trải nghiệm thực tế cần thiết cho việc đào tạo phát triển chuyên môn về chăm sóc và giáo dục trẻ trong các cơ sở cung cấp dịch vụ này. Việc tích hợp chuyến thăm trực tiếp kéo dài 1 ngày là khả thi về mặt tài chính và là giúp bổ sung hợp phần học tập tích cực trực tiếp.

Những thách thức và chiến lược giảm thiểu rào cản

Người tham dự của khóa học rất đa dạng về hoàn cảnh kinh tế xã hội, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tôn giáo và dân tộc. Vì vậy, chương trình có những thách thức nhất định do khả năng tiếp cận công nghệ hạn chế, trình độ hiểu biết về kĩ thuật số, rào cản ngôn ngữ và cư trú ở vùng hẻo lánh. Chính vì vậy cần phải có các chiến lược để giảm thiểu những thách thức này. Để liên lạc và chia sẻ thông tin, hệ thống thư điện tử (email) đã được sử dụng. Các buổi học được tiến hành thông qua ứng dụng Zoom và báo cáo điểm danh tự động của Zoom được sử dụng để theo dõi sự tham gia. Có những người tham dự không biết dùng email hoặc không có email riêng hoặc trong một số trường hợp, họ không quen dùng Zoom. Do đó, lời mời tham gia buổi học được gửi qua email, tin nhắn SMS (đường dẫn vào họp Zoom v.v.), và gọi điện thông báo cho người tham dự để đảm bảo sự tham gia đầy đủ và hướng dẫn họ cách tham gia lớp học qua Zoom. Ngoài ra, một buổi hướng dẫn về cách sử dụng Zoom đã được tổ chức ngay từ khi bắt đầu khóa đào tạo. Người tham dự được cấp chứng chỉ hoàn thành khóa học dựa trên mức độ chuyên cần và sự tham gia của họ. Mặc dù BRAC IED có Hệ thống quản lý học tập (LMS), nhưng đối với nhóm đối tượng này, các tài liệu đào tạo được chia sẻ thông qua Google drive. Nội dung phản hồi để đánh giá và cải thiện có thể được gửi qua email và WhatsApp.